• قندیل شیشه ای مسجد اثر برای روز چهارم ماه رمضان

قندیل یکی از انواع وسایل روشنایی بوده و در لغت به معنی چراغدانی است که از سقف آویزان می‌کنند. قندیل­ها از سه جنس شیشه، سفال و فلز در شکل های متنوعی ساخته می­شدند که رایج­ترین آن­ها شکل گلدانی بوده است. معمولاً روی بدنه این ظروف چند دسته یا حلقه در فواصل منظم وجود دارد که برای آویزان کردن از آن‌ها استفاده می‌شده است.

 قندیل شیشه­‌ای، زیباترین نوع قندیل ها بوده که به دلیل عبور نور از شیشه و تزئینات رنگارنگ به کار رفته در  آن ها، نور منتشر شدۀ آن ها در رنگ‌های گوناگون جلوهای خاص به محیط پیرامون خود میدهند.

از  انواع تزئینات و نوشته‌های به‌کاررفته روی قندیل‌ها می‌توان به تزئینات افزوده، نقوش هندسی، اسلیمی، گل و برگ، کتیبه‌هایی از آیات قرآن به‌خصوص آیه ۳۵ سوره نور و کتیبه‌هایی شامل نام واقف یا اهداکننده قندیل و همچنین صلوات بر ائمه اطهار( ع) اشاره کرد.

در برخی منابع از جمله وقف‌نامه ربع رشیدی، مواردی ذکرشده  مانند این که مردم به‌وسیله افروخته بودن آن در بالای منارۀ مساجد و اماکن مذهبی در شب‌های ماه رمضان از اوقات  افطار و سحر آگاه می شدند.

چند نمونه ارزنده از قندیل های شیشه ای در  موزۀ باستان شناسی و هنر دوره اسلامی ایران محفوظ و  در معرض دید مخاطبان است از آن جمله؛ قندیل شیشه ایی، نباتی رنگ روشن و نیمه شفاف، همراه با تزئین افزوده روی بدنه به رنگ لاجوردی است که متعلق به سده­های سوم و چهارم هجری­قمری(دورۀ سامانی) است و به سبک شیشه های نیشابور ساخته شده است و هم اکنون به شمارۀ  ۲۱۹۲۹ در تالار صدر اسلام این موزه به نمایش درآمده است.

این قندیل به بلندی ۱۶ سانتی متر و  قطر ۵/۱۳ سانتی متر و قطر دهانه ۲/۹ سانتی متر، در بدنه بیرونی در امتداد حاشیه دارای چهار حلقه و دو دسته است.. داخل قندیل یک شمعدان لوله ایی شکل باریک و بلندوجود دارد که احتمالاً محل قرار گرفتن فتیله بوده است. برخی نمونه های مشابه دیگراین نوع قندیل دارای حلقه های آویز اما تزیینات کمتر هستند.

Scroll