• نگارۀ «کشتن بهرام دو شیر را»

نگارۀ «کشتن بهرام دو شیر را»
نسخۀشاهنامۀ فردوسی
رقم محمد کاتب
دورۀ فرهنگی: صفوی
قدمت: سال ۹۳۸ ه.ق.(سدۀ ۱۰)
بقعۀ شیخ صفی الدین اردبیلی
اندازه: ۳۷.۸× ۲۳ سانتی متر
شمارۀ اثر در موزۀ ملّی ایران: ۴۳۶۱

مجلس سی و نهم این نسخۀ، به نگارۀ موسوم به «کشتن بهرام دو شیر را» از داستان‌های آخر شاهنامه اختصاص دارد، شخصیت‌ها در نظام تصویری نگاره در سه لایۀ بالایی، میانی و زیرین فابل مشاهده‌اند، در بخش بالایی نگاره ۱۱ شخصیت شاهد این رویداد هستند که احتمالاً از شاهزادگان و امیران در سلسله مراتب اجتماعی و حکومتی، به حالت متحیر، به‌صورت فشرده، ایستاده یا سوار بر اسب که در دو سوی تخت سلطانی با لباس و سربند فاخر دیده می‌شوند، پس‌زمینه آسمان آبی با اسلیمی ماری، جلوه‌ای ماورایی به صحنه داده و در جلوی افراد تپه‌های کوتاه ترسیم شده‌است.
تصویر اصلی داستان در میانه نگاره و زیر تخت ترسیم شده، شاه با شجاعت و چالاکی با گرز گاو سر به شیرهای غران و مهاجم حمله‌ور است، و پیری فرزانه با عصایی بلند، پشتیبان، نگران و دعا گو در پشت سر شاه قرار گرفته است.
در بخش زیرین مجلس، چهار پیکر تصویر شده، که پشت تپه‌ها نظاره‌گر قدرت‌نمایی و رویارویی بهرام با شیرها برای حفظ قدرت و فره ایزدی هستند، این نمادی از جلوۀ زمینی است و افراد از جایگاه اجتماعی کم اهمیت‌تری برخوردارند.
ابیات این داستان و اشعار شاهنامه در ۱۰ سطر و چهار ستون در بالای نگاره قرار دارد و جدول‌بندی شده است.
این نسخۀ شاهنامه به‌خط نستعلیق بر کاغذ ترمه، ۱۱۷۴ صفحه و ۲۵ سطر در صفحه، دو صفحه اول دارای سر لوح مُزدوج مُذَهب مُرَصع، بین سطور این دو صفحه اول طلااندازی شده، دارای ۴۳ مجلس، صفحات دارای جدول مُذهب، سر فصل‌ها شامل یک قاب مُذهب و مُزین که عنوان موضوعی هر فصل به‌قلم سفیدآب و تحریر مشکی در آن‌ها نوشته شده، دارای رقم « محمد کاتب» سال ۹۳۸ ه.ق. جلد مقوا، ابره از بیرون تیماج قهوه‌ای با تزئین سوخت و زرکوب، اندرون تیماج سرخ، دارای ترنج و سرترنج و تزیین معرق است. در ابتدای نسخه، متن وقف شاه عباس و در چندین صفحه مهر «وقف آستانه متبرکه» دیده می‌شود.

Scroll

ابزار دسترس پذیری