دورۀ فرهنگی: هخامنشی
قدمت: ۳۳۸-۳۵۸ پیشاز میلاد (اردشیر سوم)
محل کشف: تخت جمشید
اندازه: ۶.۶ (بلندا) سانتیمتر
شمارۀ اثر در موزۀ ملی ایران: ۱۲۹۴
سردیس مردی جوان و بیریش که تاجی کنگرهدار بر سر دارد. این اثر احتمالاً بهطور کامل از لاجورد ساخته شده یا از ترکیب لاجورد با مواد دیگر پدید آمده است. حفرههای چشم در حال حاضر خالی هستند، اما به احتمال زیاد در گذشته با موادی گوناگون، مانند سنگهای قیمتی یا نیمهقیمتی، تزئین و نشانده شده بودند.
این سردیس نمونهای کمنظیر از پیکرههای تمامرخ دوره هخامنشی بهشمار میرود. برخلاف تصاویر و نقوش برجسته هخامنشی که عمدتاً افراد را بهصورت نیمرخ بر دیوارهای کاخها و بناها نمایش میدهند، این اثر پیکره کامل از سر مردی جوان و بیریش را از روبهرو نشان میدهد. تاج کنگرهدار و موهای مجعد آن نیز از ویژگیهای شاخص این اثر است؛ ترکیبی که تنها در تصاویر نگهبانان نقششده بر پلکانهای تخت جمشید مشاهده میشود.
تالار سیودوستون تخت جمشید در دوره اردشیر سوم (۳۵۸ تا ۳۳۸ پیش از میلاد) ساخته شد، اما کاربری دقیق آن هنوز مشخص نیست. این تالار دارای رواقی بود، اما در مجموع ساختمانی بسته بهشمار میرفت. از همین تالار، پلاکی مشهور از خمیر شیشه آبیرنگ، مزین به نقش عقاب، نیز به دست آمده است. اگرچه این پلاک احتمالاً بخشی از تزئینات داخلی تالار بوده، برخی پژوهشگران آن را نمادی از یک درفش یا پرچم نظامی دانستهاند.
این سردیس در سال ۱۳۲۵ خورشیدی (۱۹۴۶ میلادی)، طی کاوشهای باستانشناسی به سرپرستی علی سامی، از تالار سیودوستون تخت جمشید کشف شد.